مهوه غذای سنتی منطقه لارستان است .مهوه لاری به صورت مایع می باشد. بسیار خوشمزه ،مقوی ودارای یُد فراوان است .مهوه خوب، خوش بو، رنگ آن زرد می باشد .در قدیم در داخل «خُمه» ودر پشت بام قرار می دادند.برای خوردن داخل وسیله ای کوچکتر به نام کَلِنگ( نوعی سفال) قرار می گرفت . برای پاشیدن مهوه روی نان از وسیله ای به نام «پِشتَکو»( برگ کوچک نخل ) استفاده می شد . نانی که همراه با مهوه وروغن می خورند به «نونه مهوه راغنی »معروف است .معمولا بچه ها  آنرا به صورت مخروط( ساندویجی ) در آورده « بئو بئو » و همزمان با راه رفتن می خوردند.  اگر این نان با تخم مرغ قاطی وترکیب شود به« نیننی » تبدیل می شود .روی نیننی در بعضی مواقع از گیاه «بابونه» نیز استفاده می کنند . موارد استفاده دیگر مهوه برای زدن روی بتنور ،تفتان ،تَپ تَپی،رگاگی،فَلَزی،نونه نازک،جَرادَ،بالَتُوه،شُلشُلُو،لیتَک،گَپُک و… اشاره کرد با مهوه ،غذایی به نام جیغ در هوا نیز درست می کنند . مهوه با  شیوهای خاص و مهارتی ویژه توسط زنان ساخته می شد،فقیر و غنی از آن بهره می گرفتند و آن را از ساخته های مادر «گرگین میلاد» می دانند.
طرز تهیه مهویه لاری:
مواد لازم : ماهی مُوتُو خشک ،خندل(خردل)،نمک ، مقداری آب:
طرز تهیه : اول ماهی«مُوتُو» خشک شده را درون خمره کرده با نمک و آب مخلوط نموده وبه «اومَهی » تبدیل می شود .مدت 20 تا 25 روز خمره را در جایی که آفتاب باشد می گذاریم بعد از این مدت ماهی را از خمره بیرون آورده و آن را درون صافی می ریزیم و به آن چنگ می زنیم تا حسابی له و خارهای آن گرفته شود بعد شیره اصلی ماهی که گرفته شد درون خمره می ریزیم . خندل را شیرین کرده(با نمک وآب چنگ می زنیم ودرون سینی ریخته ،در آفتاب قرار داده،تاخشک وشیرین شود )خندل را بو داده ونرم می کنیم وبه شیره درون ماهی اضافه می کنیم . خمره را در جایی که آفتاب باشد ،معمولا لاری ها در پشت بام قرار می دادند تا بوی خوب ورنگ آن زرد شودوبعد از 15 روز آماده ی خوردن می شود .

 در شهرقدیم لار،کنار جاده پرواز دشتی وسیعی دیده می شود . در این صحرا تمب ( تنب ) هایی وجود دارد که کوره داران برای درست کردن آجر از خاک آنها استفاده می کردند .کارخانه ی بزرگ آجر ماشینی با  قدمت نزدیک به 60 سال، توسط دیواری دور آن محصور شده است واین کوره آجر پزی از بقیه مجزا می کند .هواکشی( دود کش ) به ارتفاع 40 مترنیزدیده می شود، درزلزله ی سال 1339 قسمتی از این هوا کش ( دود کش ) تخریب شد و بعد ها تعمیر می گردد.هواکش مربوط به اولین کارخانه آجر ماشینی در فارس واولین کوره هوف من ( کوره ای که با آتش متحرک  آجر آن پخته می شود ) می باشد . کوره متعلق به مرحوم حاج فضل الله ، حاج محمد باقر ، وحاج اسدالله بنی زمان لاری می باشد این سه نفر از فرزندان مرحوم حاج حسین ابن حاج محمد صادق بنی زمان لاری هستند. ایشان فردی خیر بوده است . آثار مفیدی از جمله ساختن برکه نو وحسینیه ومسجد و غسالخانه  بنی زمان در شهر قدیم  محله قنبربیگی از خود به جای گذاشته است .

منبع لارستان کهن www.larestankohan.ir یعقوب ( صمد ) کامجو

تیهو نوعی کبک  از راستهٔ ماکیان‌سانان تیرهٔ قرقاولان است. زیستگاه این پرنده از جنوب شرقی ترکیه ،سوریه ،وعراق  در غرب تا پاکستان وایران در شرق  وجنوب امتداد می‌یابد.

زیستگاهش در دامنه کوه‌ها و تپه های پر شیب و فرازکوهستانی باز و سنگلاخ و اطراف چشمه ها و در پشته های کوه زیرودره ها وشیب و فراز کوه‌های لارستان دیده می‌شود، و در میان بوته‌ها و صخره لانه می‌سازد.

مشخصات ۳۵ سانتیمتر پرنده‌ای با سطح پشتی خاکستری، گلویی نخودی رنگ بانوار حاشیه‌ای پهن وسیاه وبا راهراه عرضی وخیلی واضح پهلوها مشخص می‌شوند. منقار وپاهایش سرخ رنگ است. رنگ خرمائی شاهپرهای کناری دُمَش در پرواز نمایان می‌گردد. معمولاً جفت جفت یا بصورت دسته‌های کوچک دیده می‌شوند. اما در زمستان وفصل بهار بصورت گله‌های بزرگ هستند. هنگام خطر کمتر پرواز می‌کند وبیشتر به سوی سربالایی کوهستان می‌رود تا خود را از خطر دور سازد. در بهار وتابستان پرنده ای پر صدا است

این پرنده در فصل جفت گیری تخم‌گذاری همیشه کنار تخم خود باقی مانده و از آنها مراقبت کرده این پرنده حدود۱۲ الی ۱۰ عدد تخم می‌گزارد از نکات قابل توجه برای این پرنده که او را از سایر پرنده‌ها مشخص‌تر جلوه می‌دهد قهر کردن این پرنده است که اگر شخصی به تخم‌های این پرنده دست زند او از تخم‌ها سر باز می‌زند. وقتی بچه‌های تیهو سر از تخم در می‌آورند سریعاً لانه را ترک می‌کنند. منبع : لارستان کهن www.larestankohan.ir

]]> http://larestankohan.ir/?feed=rss2&p=1640 0 http://larestankohan.ir/?p=1634 http://larestankohan.ir/?p=1634#comments Tue, 15 May 2012 17:38:32 +0000 یعقوب (صمد )کامجو http://larestankohan.ir/?p=1634 کُوگ ( کَبک ):

کُوگ ( کبک ) پرنده‌ای زیبا، آرام و وحشی است که در بسیاری از دشت‌ها، دامنه هاو کوهپایه ها لارستان پراکنده‌است. کبک پرنده‌ای از دسته ماکیان‌ها است که به جهت استفاده از گوشت وی آن را شکارمی کنندوزن کبک‌ها بین۵۱۰ تا ۶۸۰ گرم است و میانگین وزن در آنان ۵۹۵ گرم است، البته باید افزود که وزن کبک نر بین ۵۱۰ تا۸۰۰ گرم و وزن کبک ماده ۴۵۰ تا۶۸۰ گرم است. ترکیب پرها در هر دو جنس نر و ماده یکسان است. رنگ این پرنده قهوه‌ای مایل به خاکستری در بالا و زرد کم رنگ در قسمت شکم است. یک خط سیاه از قسمت جلوی سر آغاز شده و پس از عبور از چشم‌ها و گردن، در قسمت بالای سینه تمام می‌شود و سر و سینه خاکستری پرنده را از قسمت سفید رنگ گلو جدا می‌کند. پهلوی پرنده با ترکیبی از رنگ سیاه و شاه بلوطی متمایل به سفید پوشانده شده و پرهای انتهایی بال، به رنگ شاه بلوطی هستند. نوک، لبه پلک‌ها، ساق و پاهای کبک به رنگ صورتی تا قرمز تیره هستند. اگرچه هر دو جنس نر و ماده ممکن است دارای یک سیخک کوچک در قوزک پا باشند که به آن  پَهُو «مهمیز» می‌گویند، ولی این صفت معمولاً از مشخصات جنس نر است. کبک‌های نابالغ کوچکتر هستند و به رنگ قهوه‌ای و خاکستری هستند.

هر دو جنس کبک از نظر ظاهر و رنگ پرها بسیار به یکدیگر شبیه هستند. در نتیجه تعیین جنسیت آن‌ها از یکدیگر کمی دشوار است. اما می‌توان کبک‌های نر و ماده بالغ را از روی اندازه بدن و فرم سر تشخیص داد. کبک‌های نر عموماً جثه‌ای بزرگ تر و سنگین تر دارند. سر کبک‌های نر گرد و بزرگ تر و سر پرنده ماده بیضوی است. پاهای کبک‌های نر بلندتر بوده و پولک‌های درشت تری دارد و سریع تر از ماده‌ها راه می‌روند. هر دو جنس برآمدگی سیخ مانندی در پشت پا دارند ولی این برآمدگی در جنس نر بزرگ تر از برآمدگی پای پرنده ماده‌است و به آن پَهُو «مهممیز» می‌گویند. گردن کبک نر معمولاً باریک تر و قوی تر از کبک ماده‌است.

کبک‌ها بسته به شرایط محیطی، یک مرتبه در سال تولید مثل می‌کنند و معمولاً تولید مثل از اواخر فروردین آغاز شده و بسته به منطقه جغرافیایی ممکن است تا اواخر تیر و اوایل مرداد نیز در مناطق سردسیر ادامه یابد. کبک ماده در حدود هفت ماهگی یا سن ۲۸ هفتگی شروع به تخم گذاری می‌کند و در هر بار ۷ تا ۲۱ تخم می‌گذارد و به طور متوسط ۲۴ روز بر روی تخم‌ها می‌خوابد و این عمل معمولاً وظیفه کبک ماده‌است. اندازه تخم‌ها ۴/۶۵× ۹/۴۶میلی متر است. از اواسط اردیبهشت تا اواسط مرداد، جوجه‌ها به تدریج از تخم بیرون می‌آیند. جوجه‌ها در هنگام بیرون آمدن از تخم، پر تحرک، باهوش و توانا هستند و می‌توانند پس از چند هفته، پرواز کنند.

www.larestankohan.ir منبع : لارستان کهن

دَهَنُش بوی شیر اَددوی

Dahanosh boyeh sheir adeday

بِچی اونده پری بدُونه

Bechei ondeh peri bedovaneh

یعقوب ( صمد ) کامجو منبع :لارستان کهن www.larestankohan.ir

قلعه شرفویه : آثار به جا مانده از این قلعه نماینگر قدمت تاریخی این قلعه دارد .

قلعه دهرا : این قلعه زیبا در شرفویه می باشد .

کاروانسرای دهرا : این کاروانسرای قدیمی در حال تخریب می باشد .

مسجد جامع : این مسجد با قدمت صد ساله خود همچنان عبادگاه مومنان است .

زیارتگاه شاه فضل الله : این زیارتگاه در پنج کیلومتری شرفویه واقع شده است .

زیارتگاه شاه جبریئل : این زیارتگاه در سه کیلومتری شرفویه می باشد .

طبیعت شرفویه : یکی از زیباترین طبیعت های منطقه لارستان محسوب می شود .

با تشکر ازعلیرضا امانی مدیر وب  لاگ شرفویه

یعقوب ( صمد ) کامجو منبع لارستان کهن www.larestankohan.ir

چُوَلو، دلبرو ،قتلمه ورنگینک  

 طرز تهيه چولو :

مواد لازم آرد 2 كيلو گرم  روغن نيم كيلو گرم  شكر يك تا يك ونيم كيلو  زنجبيل يك استكان   آب گرم  دو ليوان

ابتدا روغن را ذوب كرده با شكر و آرد مخلوط مي كنيم و با دست آنها را ورز مي دهيم زنجبيل تر به آن افزوده و خوب ورز مي دهيم تا صاف و يك دست شود آنگاه آب گرم را به آنها اضافه كرده و با دست مواد را مخلوط كرده تا به صورت خمير سفتي در آيد به طوريكه روغن پس دهد خمير را نيم ساعت درون كيسه فريزري قرار داده بعد كم كم از آن برداشته و پشت سيني يا خو با وردنه پهن مي كنيم تا به ضخامت يك سانتي متر شود بعد با لبه ليوان آن هارا قالب مي گيريم تابه را روي شعله اجاق گذاشته تا داغ شود بعد از آنكه برشته شد با كاردك ان را جابه جا مي كنيم و طرف ديگرش را برشته مي كنيم

طرز تهيه شيريني دلبرو :

مواد لازم   آرد يك كيلو و يك استكان   روغن يك كيلو  شكر يك كيلو مغز بادام 250 گرم اب ولرم يك پيمانه هل به مقدار لازم

ابتدا آرد را با نصف روغني كه مايع كرده ايم با آب ولرم مخلوط نموده و خمير مي نماييم سپس خمير را كه خوب ورز داده ايم و به دست نمي چسبد در پشت سيني با وردنه پهن مي نماييم تا به ضخامت نيم سانتي متر به طور يكنواخت و صاف در آيد آنگاه با لبه ليوان قطعه هاي دايره اي از ان جدا كرده و در سنيني ديگري مي گذاريم شكر و مغز بادام و هل را با هم مخلوط و نرم مي نماييم يك استكان آرد اضافي را نيز با اب مخلوط كرده به طوريكه رقيق شود كمي از شكر و مغز نرم شده را بر روي خمير قالب گرفته قرار داده آن را تا كرده و با كمي آرد رقيق شده مي چسبانيم سپس روي ان را كنجد مي زنيم و در روغن سرخ مي كنيم هر دو طرف آن را كه خوب سرخ شد از روغن در آورده تا روغن اضافي بچكد و سرد شود پودر شكر و مغز بادام اضافي را بر روي آن ريخته و در ظرفي قرار مي دهيم

 طرز تهيه قتلمه  :

مواد لازم  آرد يك كيلو روغن يك كيلو شكر نيم كيلو  مغز بادام 150 گرم اب ولرم يا پيمانه هل به مقدار لازم

ابتدا آب و آرد و نيمي از روغن را كه مايع كرده ايم مخلوط كرده و خمير مي نماييم خمير را در پشت سيني قرار داده با وردنه پهن مي كنيم و با قالب هاي مخصوص كه به شكل هاي مختلف ستاره اي صليبي دايره اي بيضي و … مي باشد بر روي خمير فشار داده و جدا مي كنيم روغن باقيمانده را در تابه ريخته گرم مي كنيم پس از اينكه داغ شد خمير هاي قالب گرفته شده را درون ان قرار داده سرخ كه شد در ظرفي مي ريزيم تا روغن هاي اضافي آن بچكد مغز بادام را سفيد مي كنيم شكر و هل و مغز بادام سفيد كرده را كه نرم كرده ايم بر روي قتلمه ها مي پاشيم و در ظرفي قرار مي دهيم

رَنگینک :  خرما یا نم درون بشقاب به صورت مرتب و منظم کنار هم قرار می گیرند . سپس آرد وروغن راتفت داده روی خرما قرار می دهند سپس با شکر نرم روی آرد وروغن می کنند  معمولا دارچین نیز روی این شیرینی با حالت های خاصی قرار می دهند . در بعضی مواقع هسته نم بیرون آورده وبه جای آن مغز پسته یاگردو می گذارند . ویا اینکه نم بدون هسته  استفاده می کنند . این شیرینی در فصل به خصوص درست می شود .

منبع : لارستان کهن www.larestankohan.ir

مردم  لارستان در طول تاریخ  به علت کمبود نزولات آسمانی با کمبود آب مشروب روبه رو بوده اند  وتنها منبع آب آشامیدنی آنها  آبنارهایی بوده است که با آب باران پر می شده است . در بعضی از سال ها بعلت خشکسالی متوالی آب انبارها از آب خالی می گردیدومردم دچار قحطی آب می شدند وناچار بودند بوسیله چهارپایان آب را از مناطق دوردست واز چشمه های بسیار کوچک که آبی نسبتا بهتر از آب چاه داشت وشوری وتلخی آن کمتر بود به لار حمل کنند وبسیاری از مردم نیز که دسترسی به مناطق دور دست برای تهیه آب نداشتند از آب فاریاب لارکه قناتی تا حدودی شور بود وبرای مشروب ساختن نخیلات مورد بهره برداری قرار می گرفت استفاده می کردند . آیت الله العظمی سید علی اصغر موسوی لاری مدتها به فکر حل مشکل آب لار بودند .ایشان از برخی مناطق شخصا بازدید می کردندتا امکان بهره برداری از آن مناطق برای ذخیره کردن آب را مورد مطالعه قرار دهند .از آنجا که به ایشان گزارش شده بود آب منطقه «آب باد » لارشیرین است ایشان به اتفاق گروهی از محترمین ومعمرین لارستان از آنجا بازدید کردندوقنات های اطراف آن جا را مشاهده نمودند ولی درنهایت پس از یک روز توقف وارزیابی میزان آب زیر زمینی آنجا ما یوسا نه به شهر باز گشتند زیرا در آنجا زمینه تامین آب شرب لار یافت نشد . سرانجام ایشان  پس از مشورت با کارشناسان، طرح تامین آب شرب لار بوسیله احداث سد را پذیرفتند . مهندسینی  از تهران دعوت شدند ومناطق مختلفی را برای احداث سد مورد بازدید قرار دادند ،سرانجام   پس از ارزیابی فراوان مناسبترین نقطه را برای احداث سد ّ ، ضلع غربی لار ا نتهای صحرای «دَ شتو »، تشخیص دادند . آب این سد از رودخانه موسمی به نام «کُونز» نرسیده به پلیس راه لار ، فیروز آباد در جاده لار ، گراش تامین می شود . این سد بین دو کوه واقع شده است  پشت این سد صحرای اناغ قرار دارد . عملیات اجرایی احداث این سد سه سال طول کشید ونهایتا در سال 1327 ه-ش پایان پذیرفت .بلندی سد لار در حدود45 متر وطول آن صدوده متر است .عرض آن دربالاترین نقطه آ ن سه متر ودر پایین ترین قسمت هشت متر است .اما این سد هیچگاه نتوانست مشکل آب شرب مردم لار را برطرف سازد .زیرا کارشناسان احداث سد هنگام مطالعه زمین های منطقه به کمی میزان بارندگی شهر لاروآب خور بودن زمین توجه نکرده بودندواین اشتباه کارشناسان موجب شد که آب سد مذکور تنها به تامین آب سفره های زیر زمینی منطقه اناغ کمک کند وکشاورزی را در این منطقه رونق بخشد . (  بر گرفته از کتاب آیت الله سید علی اصغر موسوی لاری –چهره درخشان تاریخ لارستان  نویسنده : دکتر کاظم رحیمی نژاد)

لارستان کهن : www.larestankohan.ir

]]> http://larestankohan.ir/?feed=rss2&p=1561 0 http://larestankohan.ir/?p=1544 http://larestankohan.ir/?p=1544#comments Fri, 11 May 2012 05:46:11 +0000 یعقوب (صمد )کامجو http://larestankohan.ir/?p=1544 میر عبدالعظیم ( میر عبدالعزیز ):

آستان مقدس میر عبدالعظیم یکی از مکان های متبرکه در لار می باشد . این مکان در شهر قدیم لار محله قنبر بیگی پشت کاروانسرای گلشن ونو در میدان قیصریه ( میدان شهید نصیری ) واقع شده است . مکان  توسط پیر غلام شهرمان وخیر لاری  حاج جعفر جمشیدی از نو تعمیر گردید هم اکنون دارای گنبد ومحل مناسبی برای زیارت کنندگان شده است . در ماه محرم کانون سینه زنی ،عزاداری ،روضه خوانی وسخنرانی  سرور شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین ( ع ) می باشد .  شجرنامه ی میر عبدالعظیم  روی سنگی حکاکی شده بود که در سال های دور بعد ازحفاری به خانه ی یکی از بزرگان شهر برده شده است . دو سنگ قبر هم  در کنار آن پیدا شد که هم اکنون در خود مسجد نگهداری می شود وروی این سنگ هاا شعاری نوشته شده است :

مرگ بر مرگ این جوان بگریست / با لباسی کبود از این ماتم //

 به دوصد دین آستان بگریست / برقدش سرو بوستان بگریست //

برجوانی او جهان بگریست / زندگانی به ماتمش بنشست //

چون محمد شفیع راحت جان شد / از این خاندان سوی جنان//

سال وفات این حمید خصال / اول ناله وحسرت وغم دان //

ای فراغت بدردکرده عیان / آل یعقوب ویوسف کنعان //

خون فشان است دل به حسرت تو / هم به جانها نمانده تاب وتوان//

 منبع خبرسایت لارستان کهن یعقوب ( صمد ) کامجو www.larestankohan.ir

 خمره ها با توجه به بلندی وگردی آن تقسیم بندی می شد.وهرکدام کاربردمخصوص به خود داشت :

خمه ی بزرگ : کاربرد این خمه برای نگهداری خرما وگندم می باشد  .

خمه دو  گُشه نیمه بلند : خمه هایی متوسط که معمولا گُل داخل آن قرار می دادند .

خمه چهار گَشه : این خمره نیز نیمه بلند محسوب می شد

خمه دو گشه وچهار گُشه گرد : برای نگهداری حبوبات یا مهویه استفاده می کردند .

خمه ی مهوه ( مهویه ) : این خمه معمولا متوسط می باشد دارای دو یا چهار گُشَه ( دیا چهاردسته ) می باشد .وداخل آن مهوه قرار می دهند جای آن معمولا در پشت بام ها بود تا در معرض آفتاب قرار گیرد . سر آن با پارچه ای می پوشاندند وموقعی که باران می آمد در پوشی روی آن قرار می دادند.

گره گیر : این وسیله از دو اسی در داخل هم درست می شد . لایه وسطی آن به  صورت شیاری بود که آب داخل آن می ریختند زمانی که مورچه های ریز ( گِره زردو وگره سیاه ) قصد داشتند به مواد غذایی دسترسی پیدا کنند به داخل آن افتاده ومی مردند.

کَلنگ ِمهویه وکلنگ ما سی :  خمره ها کوچکی بود که داخل آن ماست یا مهویه قرار می دادند .

دیزی : از این وسیله برای درست کردن آب گوشت استفاده می شد .

تغار :  وسیله ای بود که درآن دوشاب می ریختند . در بعضی مواقع مرغ خانگی نیز برای تخم گذاشتن  درون آن می رفت .

اَسی :  کاربرد آن برای سابیدن کشکی بود.ویا گوشت خورد شده برای کباب کنجه لاری درون آن قرار می گرفت.

گادُسه : وسیله ای بود که ماست در آن درست می کردند .

 یعقوب ( صمد ) کامجوwww.larestankohan.ir