0
 
گُگُروُی سرِ پَرَگه
تاریخ انتشار : 10 آبان 1396 ساعت 10:49:02 | تعداد بازدید: 80
داستان گُگُروی سرِ پَرَگَه... به جهت پاسداشت زبان لارستانی سعی می کنیم  داستان به زبان کاملا لارستانی نوشته شود و تقدیم حضور خوانندگان نماییم
 
صمد(یعقوب) کامجو: از صبح هوا گرم و نمناک اسی به اصطلاح لاری ها، هوا شرجیه و چُوک اَزِتو، آسمون چُلَک اُژبُسسه، بَرونه تووسّونه ی که همراه با بادپِریش اسی مثل همیشه بی خبری در یک پَسین* با بادَغَلُ و برق وغُرشت شروع اَبو؛ بعداز آن سیل و بیخ* کَلّه کَلّه دا.
 
مردم خوشحال اسن، حاج عبدل و مشهدی مَش کریم دو بباجی* که با هم کاکا وبراسو و علاوه بر استاد ماهر وبنایی توانا اسن چون زمنِ برکه بی بی و دَشتُو  شُ اسی فصل خُش کشاورزی اَم اَکُنن.
 
از قبل آماده برای کاشتن کَرکوُ و خیارزَه* بُوسن، تخمه خیارزَه وکَرکُو از سال قبل تهیه شُبینده. صبر اَکُنن تا آوو بَرو و بیخ لِوی خُوده صَحرو وِ برکه بی بی* مالا مال* ببو. دو سه رُز بعدآوویا که ته اُشکَشی واُشک وابئوس و زمی کمی نمناک اسی با گو یا حیون درازگوش(خر) زمی راشخم و شیار ازنن و بَشکار اَکُنن. تخم کَرکُو و خیارزَه با دست اپاشن. به اصطلاح قدیمی ها تَلکار* اگوئن. بعدا با تخته زمین را صاف و هموار شاکه.
 
گگُروی* سِرِه پَرَگَه با پارچه سیاه یا سفید و به شکل آدمک درست شُکرده(مثله که هیچ چی از آدمیزاد زشتر وترسناک تر نی) ودر چند قسمت زمی شُ گِل کِرده، تا گُنگه زبونیا(پرندگان) چون کَفتَتَرچاهی وبِجی* وقمری و کِ اَ ت* بِتِرسِن و به لَتَه نزدیک نوابِن، تاپرگه از آسیب درامان وامَنِه. ولی گُگرو اتکه دلش شَگُت: ای خیارزیا و ای کَرکُونیا شما گواهی آدَیی که مَه برای زَهرَه تِراک کرده ی پرندگان دُرُس شُکِردِسِم اما مَه عاشق پرندهایی اسّم که از تِرس مه از گُشنِگی اَمِرِن!
 
هرچند بعدیا که تخمکیا به صورت لته اَدر اوند، نوبت به لُشکُو* ارسه تا لَته ها را تکه پَرَه شَتِک اُبی، برای اده مشکلی هم باید چاره ای بکنن.
بعداز چند ماه، لَتَه* رشد شَکه و گَپ و سوز اَبوئس؛ بوته به گُل اَنی و بعد خیارزه وکَرکو ب ِبار دا. دو تا کاکا و براسو که صاحب پَرَگه اسّن برای حفظ ونگهداری پَرگه اجبارا باید اَنکَه وامَنن، و به امی خاطر کَپری* با پِشِ فَسیل* وچوب درست شُکرده، صُحبیا و پسینیا بخاطر اوفتاب در زرِ گَپر استراحت شاکه و شُوویا از کِنار کپر پله ای از تخته یا جوب برای چِده ابرا درست شُکردسُن واَچدن اَلوی کَپر اَخَتَدِن. چه لذتی وکیفی اَشن، شوویا الوی گپر! هم مسلط به پرگه اندش و همه جا تَبی نا، و هم از گزند مار وعقرب خیالُت راحت اند.
 
باد فررا فرّی* که شوویا از لوی لَتَ یا داائند، همراه با شَلوایی* که مشهدی شَخَند، آرامبخش روح وروان اند. از حیوُنیای خود هم غافل نی اَنددن، محل استراحت حیوُنیاشُو درآخُر* زیردرخت کُنار یا گِز اند.
 
محصولات سِرِپَرَگَه همیشه ارزونَرِ، تازه تر از بزال و دُکُنیا اِسّی. برای وزن کردن محصولات کم و سبک از وسیله ای به نام میزُون* که شامل چوبی حدود یک متر که توسط بند وتولَک به دوسر آن وصل اَبئس استفاده شاکه. وزنه ی کیلو از آهن نی اند، جنس آن از سنگ و ریگ اَند. محصولات بیشتروگَپتَر به وسیله قبو* وزن شاکه؛ اده وسیله ای به جای چوب، از آهن به صورت قوطی آهن با اندازه هایی که روی این میله حکاکی بوسن وزن ابئس، هردو میزون به صورت دستی اند.
 
بعد از مدتی که محصول به بازار داآند صاحب پرگه کرکو و خیارزه یا، به حال خود ول شَکه و به اصطلاح پَرَگَه باچی* شاکه. دِگه هر رهگذری و گَله ی کهریچَنگُر و دادی و... * با انواع کهریا خود، کهر، بز، مش، چَکَل وچَپش بدون اجازه شاشئس از باقی مانده محصولات ولتیا و... یا بقیه کَرکُو وخیارزه بِکَنن و استفاده بُکنن.
 
زبان لارستانی/ واژگان:
 
پَرَگهparagah :صحرایی که خیار چنبر کاشته شود.
کَرکُو وخیارزهkarkow va khiyarzah :خیار چنبر
گُگُرُوgogorow:مترسک
تَل کارtalkar :پاشیدن تخم در زمینی که از آب پوشیده باشد.
لَتَهlatah :بوته
میزونmizon :میزان ترازو
کَپَرkapar:اتاقی کوچک که از برگ نخل درست می شود.
مالا مالmala mal:پُر تا پُر
قَپُوqapow:وسیله ای برای وزن کردن
بیخbikh:رودخانه
برکه ی بی بیberkaye bi bi:برکه ای در پشت پمب بنزین صالح پور
بِجیbejei:گنجشک
کِ اَتkeat:نوعی قمری است
لُشکوloshkow:سمور
بادفرافرbadeh farrafar:باد خنک وملایم
پَرَگه باچیparagah bachei:رها کردن پرگه
شَلواshalva:نجوا خواندن- آوازهای غمگین
پسینpasin:عصر
پِش فسیلpeshe fasil: برگ نخل
آخُرakhor:طویله
چَنگُر ودادیchangor va dadi:نام دو چوپان است
بباجیbabajei:پدر بزرگ

کد مطلب: 10065
 
کد امنیتی:   
 [0 نظر]