0
 
مفهوم سه واژه لارستانی در ترجمه قران مجید
تاریخ انتشار : 29 فروردين 1398 ساعت 14:28:07 | تعداد بازدید: 404
مقاله ای تحت "سه لغت کهنه ی فارسی" ‌از دکتر احمد تفضلی استاد فرزانه ی زبان شناسی توسط دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد در بزرگداشت دکتر غلامحسین یوسفی منتشر شده است. سه لغتی که مورد تحقیق دکتر احمد تفضلی قرار گرفته است عبارتند از: *‌ زشتی،‌ برشک،‌ برست* 
 
*زشتی*:‌ دکترتفضلی نوشته است:‌ ‌در ترجمه ی تفسیر طبری در برابر لغت بغضا‌ء در آیه ٦٤ سوره مائده کلمه زشتی به کار رفته است: ‌" ‌و بیوکندیم میان ایشان اندیشه ی دشمناک و زشتی سوی روز رستخیز" ‌((‌والقینا بینهم العداو‌ة والبغضا ‌ء الی یوم القیمة)) در نسخ دیگر در برابر عداوه وبغضاء کلمات " ‌دشمناذگی وخشم و"دشمنایگی وعداوت" ‌به کار رفته است. در آیه ٩١ از همین سوره نیز بار دیگر این کلمه در ترجمه بغضاء به کار رفته است: ‌"‌ اگر خواهد دیو که بیوکند میان شما دشمناذگی وزشتی" ‌((‌انما یرید الشیطان ان یوقع بینکم العداوة والبغضاء)) ودر نسخ دیگر نیز " ‌د‌شمناذگی خشم"‌ وعداوت ودشمنایگی " ‌آمده است. پیداست که کلمه زشتی در این جا در مفهوم معمول خود "‌ناپسند ونامطلوب بودن" ‌است به کار نرفته‌، ‌بلکه در مفهوم "کینه ونفرت ودشمنی" است. در زبان پهلوی نیز کلمه زشت بیشتر در معنی ‌"نامطلوب ونامقبول‌، بدترکیب"‌ بکار می رود. اما در پارتی وپهلوی اشکانی ومانوی که زبان قدیم خراسان است،‌ واژه زشتیفت به معنی کینه ودشمنی است. ....
 
در سُغدی و ختنی(‌سکایی) ‌نیز کلمه در همین مفهوم به کار رفته است و همه ی این صورت ها از کلمه اوستایی (‌zaes)و(‌zaesa) مشتق شده است. درست به همین معنی ومفهوم لغت"‌زشتی"‌ در زبان لارستانی کنونی زنده مانده ورواج دارد وآن مصدر" زشتی کرده ‌zeshti -kerda" در تمام زمان ها وتمام اشخاص صرف می شود. به طور مثال در زبانزد مردم لار "‌زشتیش اونده"‌ zeshtish - ‌onda به معنی دشمنی کردن ،‌نفرت داشتن از کسی و بد آمدن کسی را از دیگری،‌ قیافه دشمن وبی محبت و بیزار نسبت به کسی نشان دادن ، در *گویش های لاری وگراشی* به جای مانده است. مثلا دیگر"زشتی مواکِردآیی" ‌zeshti-mava-kerdai قیافه نفرت ودشمنی به من نشان می دهد ومرا به مسخره می گیرد....
 
*‌برشک* ‌:‌ لغت برشک را که آقای دکتر احمد تفضلی در کتب تفسیر برای ترجمه آیه *((‌... ما دابة الا هو اخذ بناصیتها ان ربی علی صراط مستقیم))* ‌در ترجمه فارسی : ... "‌نیست هیچ جمنده ای مگر او گرفتست برشک او را حقا که خدای من برراه راست است" ‌وبنابر قول صحیح مترجمان لغت برشک را به معنی موی پیشانی و کاکل معنی شده در " زبان" لارستان نیز لغت بُشک هنوز رواج دارد وزنده مانده است و در فرهنگـ لارستانی در حرف ب آمده است. (بشکboshk دسته ی اصلی موی سر که تا پیری باقی است)
 
*‌برست‌* اما لغت برست که دکتر تفضلی بنا بر تفسیر شنقشی در ترجمه آیه ‌*((‌ولا تقعدو ا بکل صراط توعدون وتصدون عن سبیل الله)* ‌برای ترجمه توعدون به معنی تهدید کردن وترسانیدن استنباط کرده اند کلمه برست هنوز با فتح اول وکسر دوم و سکون سوم و چهارم در" گویش" گراشی زنده مانده است.
 
سوم شخص مفرد در گذشته ساده از مصدر برسّه به معنی بریدن وبریده شدن وپاره شدن ریسمان و رشته و امثال آن است و اگر در مصداق آیه توعدون را درست در برابر(‌برست می بندید) ‌بگذاریم. شاید اگر این واژه را از ریشه ی پاره نمودن ریسمان بدانیم برای ترجمه ی تمامی آیه ودرک مفهوم سخن مناسب تر نماید مگر آن که "‌بدست" ‌را بپذیریم که وجهی دیگر در مفهوم ومعنی دارد و در" گویش"؟ لارستانی نشانی ندارد.
 
(‌تحقیقی از صمدکامجو...برگرفته از کتاب زبان لارستانی نوشته:‌ دکتر احمد اقتداری به کوشش صادق رحمانی"با اندکی دخل و تصرف")
 

کد مطلب: 10081
 
کد امنیتی:   
 [0 نظر]